EuroFlota
strona główna
o nas prenumerata szkolenia/konferencje 2018

szkolenia/archiwum
BEZPŁATNE
e-wydanie
dylematy
prawne
kontakt archiwum
 
 
      Numer 176/177, październik/listopad 2017
     
 
Solidny filar
20 lat Volkswagen Leasing w Polsce
2018 – rok kolejnych zmian
Bezpieczny kierowca pracuje na wizerunek firmy
BZ WBK Leasing wyłącznym partnerem finansowym Subaru
Flotowy pakiet bezpieczeństwa
Infiniti Q30 – Premium Active Compact, czyli indywidualizacja we flocie
Infiniti Q50 – najchętniej kupowany model
Infiniti Q70 – ekspresyjna limuzyna
Infiniti QX30 – wszechstronny crossover
Infiniti QX70 – przebojowy sportowiec
Infiniti: diametralna zmiana strategii
Jak dobrze ubezpieczyć flotę
Jak ujarzmić flotę i zostać bohaterem w swojej firmie
Mandat – przyjąć czy iść do sądu?
Nie piłeś, nie jedź!
Odmłodzony crossover: Nissan Qashqai
Przygoda z Infiniti
Q60 – klasyka coupé
Rośnie w Land Roverach
Stale doskonalimy jakość obsługi
UBEZPIECZENIE FLOTY SAMOCHODOWEJ: PRAKTYCZNE ASPEKTY OPTYMALIZACJI KOSZTÓW cz.1
Zwinny mieszczuch: Citroën C3
PSPA: 7 tys. punktów ładowania aut elektrycznych w Polsce do 2020 r.
e-Golfy w ABB Polska
Niebezpieczne polskie drogi
200 000 aut sprzedała Grupa PGD
Agata Chowaniec dyrektorem zarządzającym w Car-Port
Cena najważniejsza
Auto elektryczne za prawie 1 mln zł
Podyplomowe studia zarządzania flotą
Przegląd prasy
Coraz więcej firm oferuje auta na minuty
Sprzedaż na kilka sposobów
Przemyślana konstrukcja: Kia Stonic
Auto z charakterem: Skoda Karoq
Więcej technologii: Peugeot 308
Mały i bardzo przestronny: Ford KA+
Nieduży wielki samochód: Fiat 500
Magia mocy Lexusów
Nowa era popularnego kompaktu: Honda Civic
Komfortowa i ekologiczna: Kia Optima Plug-in Hybrid
Z kosmicznym kokpitem: Toyota Prius
Ekologiczny w trzech opcjach: Hyundai Ioniq
Maksymalnie funkcjonalna: Skoda Octavia
Zgodnie z życzeniami klientów: VW Crafter
Przewiezie wszystko: Mercedes Sprinter
LoJack chroni skutecznie
Ubezpieczenie w CFM
Skuteczna likwidacja szkody
Renault: lakier do paznokci naprawi rysy na karoserii
Okulary w stylu Nissana Micra
Renault Trezor sensacją targów
„Inteligentne” ławki Forda
Innowacyjna Toyota
Robert Lewandowski w Audi RS 6 Avant
Z rynku - Piotr Bryński
Z rynku - Bernadeta Stożek
Nowe Audi A8 jeździ autonomicznie
Volkswagen rozpoczął sprzedaż dłuższego Tiguana Allspace
Nowość Hyundaia – Kona
Mobilny salon Renault
Dacia odmłodziła Dustera
Audi A1 z pilotem jazdy w korkach
Compass, czyli nowa terenówka Jeepa
Skoda Kodiaq Scout w Polsce
Europejski debiut Forda Mustanga GT4
Fiat 500X – kolejna wersja ikony
Ford Tourneo Custom – uniwersalny mikrobus
   
home.kpmg.com
  pokaż wszystkie numery
 
Pułapki podatku VAT – nowa szansa dla sektora firm flotowych i leasingowych
 
Efektywne podatkowo korzystanie z samochodów osobowych to temat spędzający sen z powiek niejednemu przedsiębiorcy. Brak możliwości odliczenia w całości podatku VAT prowadzący do wzrostu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, iż zarówno duzi jak i mali przedsiębiorcy poszukują możliwości ich obniżenia. W zależności od okresu, drogami ratunku były samochody ciężarowe, bankowozy czy najem samochodów pomiędzy spółkami powiązanymi.
   
Dziś w świetle zaostrzających się przepisów VAT pada pytanie, czy takie drogi nie poprowadzą przedsiębiorcy prosto w objęcia urzędników skarbowych.

Klauzula nadużycia prawa w VAT

Od 1 lipca ubiegłego roku ustawodawca do ustawy VAT wprowadził regulacje zmierzające do ograniczenia nadużyć w rozliczeniach VAT. W rezultacie, ustawodawca obok wprowadzonej dla celów podatków dochodowych ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania doprecyzował również zasady stosowania mechanizmu ograniczającego nadużywanie przez podatników prawa z perspektywy rozliczeń podatku VAT.

Mimo iż w powszechnym odbiorze podatników kluczowe wątpliwości wzbudza przede wszystkim zakres stosowania obostrzeń wynikających z nowej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, w analizie bezpieczeństwa podatkowego nie można jednak pomijać kwestii zakresu stosowania klauzuli nadużycia prawa w zakresie podatku VAT.

Nadużycie prawa

Co należy rozumieć przez owo nadużycie prawa? Jest to dokonanie czynności, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą przepisy. W rezultacie, klauzula prowadzi do tego, że dokonanie czynności opodatkowanej wywołuje jedynie takie skutki podatkowe, jakie miałyby miejsce w przypadku odtworzenia sytuacji, która istniałaby w braku czynności stanowiących nadużycie prawa.

Pozorność transakcji była już w przeszłości przedmiotem analiz zarówno krajowych sądów administracyjnych, jak i Trybunału Sprawiedliwości UE. Niemniej jednak, w obliczu zarówno nowelizacji przepisów, jak i intensyfikacji działań zmierzających do uszczelnienia systemu podatkowego, zagrożenie „pozornością” nabrało nowego znaczenia.

O tym, że wymierzone zostało w przedsiębiorców korzystających z najmu samochodów osobowych, świadczy jeden z najświeższych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2017 r. (sygn. I FSK 1441/15).

Nowy profil działalności a prawo do odliczenia VAT

We wspomnianym wyroku sąd uznał, że jako działanie pozorne może zostać uznane m.in. oddanie samochodu w najem na rzecz spółki powiązanej, jeśli zasadniczym powodem podjęcia takiej decyzji biznesowej było uzyskanie prawa do pełnego odliczenia podatku VAT. Warto w tym momencie dodać, że obowiązujące wówczas, jak też obecnie ograniczenie w prawie do odliczania podatku VAT było niezgodne z dyrektywami unijnymi, co w przypadku Polski zostało wyraźnie stwierdzone wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W stanie faktycznym będącym przedmiotem tego rozstrzygnięcia, przedsiębiorca dokonał zakupu samochodu, który następnie został oddany w najem na rzecz spółki powiązanej.

Obowiązujące wówczas przepisy ustawy o podatku VAT pozwalały na odliczenie 60% podatku, nie więcej niż 6 tys. zł, od nabycia samochodu osobowego. Jednym z wyjątków, gdy ograniczenie odliczenia nie obowiązywało, było przeznaczenie samochodu wyłącznie na potrzeby najmu, dzierżawy, leasingu itp. przez co najmniej pół roku. Samochód był wykorzystywany właśnie w taki sposób.

Przed dokonaniem zakupu i realizacją prawa do pełnego odliczenia podatku VAT, podatnik formalnie rozszerzył zakres prowadzonej działalności o usługi najmu. Niemniej, w ocenie organu kontrolującego, analiza całokształtu stanu faktycznego prowadziła do wniosku, że rzeczywistym celem podjętych przez podatnika działań nie było prowadzenie profesjonalnej działalności w zakresie wynajmowania samochodów, ale jedynie zaspokojenie potrzeb spółki powiązanej przy jednoczesnym wyeliminowaniu ograniczeń ustawowych dotyczących odliczenia VAT (pełne prawo do odliczenia VAT w związku z przeznaczeniem samochodu wyłącznie na cele najmu).

Wśród argumentów wyłączających profesjonalny charakter nowego profilu działalności wskazano m.in.: incydentalny charakter transakcji, brak skierowania oferty najmu do szerokiego grona podmiotów zewnętrznych, jak również brak jakichkolwiek działań o charakterze reklamowym.

Niewątpliwie bezkrytyczna akceptacja powyższej argumentacji przez organy kontrolujące może kreować istotne ryzyko zakwestionowania funkcjonujących w grupach kapitałowych struktur z wydzielonymi spółkami pełniącymi charakter wewnętrznych spółek flotowych czy leasingowych. Niejednokrotnie, stworzenie struktury biznesowej z celową spółką leasingową umożliwia pełne odliczenia VAT, a przy odpowiednim skonstruowaniu harmonogramu płatności dla leasingobiorcy, również możliwość efektywnego zmniejszenia kosztów z tytułu VAT niepodlegającego odliczeniu.

Niewątpliwie identyfikacja takich korzyści podatkowych, z konfrontacją struktury całej grupy z wydzielonymi spółkami celowymi o niewielkim zakresie działania, może skutkować kwalifikacją przyjętej strategii biznesowej jako działań skutkujących nadużyciem prawa. Jednocześnie zarzut dokonania czynności pozornych będzie powodować ryzyko zakwestionowania osiągniętych korzyści podatkowych i stwierdzeniem zaległości w podatku VAT.

W obliczu braku jednolitych stanowisk organów podatkowych oraz sądów w zakresie przesłanek kwalifikacji czynności jako nadużycia prawa, racjonalna będzie szczegółowa weryfikacja podstaw biznesowych przyjętej struktury biznesowej i właściwa szczegółowa dokumentacja owego uzasadnienia biznesowego, najlepiej uzupełniona odpowiednimi analizami finansowymi. To niewątpliwie droga dla tych, którzy taki model najmu wewnątrzgrupowego już u siebie wdrożyli.

W omawianym przypadku organy zakwestionowały pełen odpis podatku VAT pomimo spełnienia wszystkich ustawowych warunków takiego odliczenia. Urzędnik uznał, że podatnik nadużył prawa, i potwierdził to NSA. Sędzia uzasadniając niekorzystne dla przedsiębiorcy orzeczenie, argumentował, że wykorzystanie przez przedsiębiorcę prawa do odliczenia podatku VAT byłoby nadużyciem tego prawa. Tym samym NSA potwierdził stanowisko fiskusa, że umowa najmu auta przedsiębiorcy z powiązaną z nim spółką miała sprawiać tylko pozory prowadzenia działalności najmu pojazdów, gdy rzeczywiście chodziło tylko o odliczenie podatku VAT.

Kuriozalne czy wręcz cyniczne jest przy tym to, że przywoływana przez organy podatkowe, a w konsekwencji przez dwie instancje sądów instytucja klauzuli nadużycia prawa do odliczenia VAT pochodzi z tej samej dyrektywy unijnej, z której wynika nieograniczone prawo do odliczenia podatku VAT w przypadku samochodów osobowych, co zostało również potwierdzone przez polskie orzecznictwo sądowe.

Zarzut pozorności – jak przeciwdziałać

Co zatem z przedsiębiorcami, którzy obecnie myślą o tworzeniu lub rozbudowie floty samochodowej przez wyspecjalizowane podmioty w ramach własnych grup kapitałowych? Czy w świetle klauzuli nadużycia prawa i możliwości postawienia przez organy podatkowe zarzutu pozorności, decyzja o wewnątrzgrupowym najmie samochodów nie jest zbyt ryzykowna? Takie pytania niewątpliwie stawiają sobie przedsiębiorcy.

W przypadku transakcji najmu samochodów osobowych ze spółkami powiązanymi postawienie zarzutu pozorności to dla organów podatkowych ułatwione zadanie. Czy można tego uniknąć?

Można. Efektywne podatkowo umowy najmu czy leasingu samochodów można bowiem budować nie tylko w ramach transakcji wewnątrzgrupowych, ale również we współpracy z podmiotami zewnętrznymi profesjonalnie prowadzącymi działalność w zakresie najmu oraz leasingu samochodów. Współpraca z zewnętrznym podmiotem utrudni organom posługiwanie się zarzutem pozorności. Trudniej bowiem zarzucić spółce flotowej czy leasingowej, iż sprawia tylko pozory prowadzenia działalności w zakresie najmu pojazdów.

Joanna Krzemińska
Sylwester Grochowina

Dowiedz się więcej - czytaj BEZPŁATNIE E-WYDANIE EuroFloty: dostęp TUTAJ
 
  powrót wersja do druku
   
    Zapisz się na NEWSLETTER

 EuroFlota PTL MEDIA © 1999-2018  •  Regulamin strony  •  Ochrona danych osobowych  •  designed by MOUTON interactive