EuroFlota
strona główna
o nas prenumerata szkolenia/konferencje 2017

szkolenia/archiwum
BEZPŁATNE
e-wydanie
dylematy
prawne
kontakt archiwum
 
 
      Numer 172/173, czerwiec/lipiec 2017
     
 
Instrument korzystny dla wszystkich
Rasowy SUV: Peugeot 5008
SZKOLENIE: Ubezpieczenie i zarządzanie flotą samochodową: praktyczne aspekty optymalizacji kosztów
Adaptacje i zabudowy na miarę potrzeb
Auta „na minuty” w Warszawie – niebawem wersja dla firm
Circle K wkracza na polski rynek
Droga na szczyty
Dzielny i pracowity: Fiat Fullback
Elektryczna ofensywa
FLOTOWE TRENDY 2017 – EKOMOBILNOŚĆ
Karty paliwowe: wsparcie, ochrona, kontrola
Mobilny pomocnik: Citroën Jumpy
Peugeot dla flot
Rośnie wynajem aut dostawczych
Sprzedawca – to zdecydowanie za mało
Stawiamy na jakość
Sztuczne łabędzie mają wzięcie
Wymyślony na nowo: Nissan Micra
Z DKV łatwiej na Wschód
Zachowania na drodze – sam kodeks to za mało
Przegląd prasy
Ford przedsiębiorcom
Prezydencki Citroën DS 7 Crossback
Koniec bieli – szary najmodniejszym kolorem auta
Polacy w największym badaniu zachowań kierowców
Eurocash stawia na hybrydowe Toyoty
Alphabet podwaja wyniki
Złe nawyki i pomocna technologia
Samochód firmowy: ekonomiczny i funkcjonalny
Odwrót od diesla
Służbowym autem na wakacje
Nowocześnie i bezpiecznie: Skoda Rapid
Zelektryfikowana flota BMW
Wyczekiwana turbo premiera: Honda Civic
Na drogi i bezdroża: VW Passat Alltrack
Odlotowe kombi: Kia Optima
Wiecznie młoda: Opel Zafira
W przyjaźni z naturą: Toyota Auris
Auta dostawcze w służbie flot
Jazda pod napięciem: Mercedes Sprinter
Bat na kierowców
Auto z drugiej ręki
Od 2018 r. – większe korzyści z ulgi na badania i rozwój
RV – renoma, niezawodność, walory użytkowe
Wynajem aut dostawczych coraz popularniejszy
Ford proponuje wirtualne zakupy aut
Hyundai z 4Mobility car sharing
Austriacy nakładają kary na przewoźników
Z rynku - Mirosław Michna
Z rynku - SkyCash dla firm, czyli lifehack dla firm z flotą samochodową
Z rynku - Grywalizacja we flocie
Omnicraft – nowa marka Forda
Nowy Captur w salonach Renault
Nowy Koleos bogato wyposażony
Nowa wersja Fiata 500L
VW pokazał w Szanghaju studyjnego I.D. CROZZ
Ciężarówka Toyoty napędzana ogniwami paliwowymi
PSA bliżej flot
Przyszłość logistyki
Renault: bezprzewodowe ładowanie w czasie jazdy
   
Fiat professional
kpmg.pl
  pokaż wszystkie numery
 
Pułapki podatku VAT – nowa szansa dla sektora firm flotowych i leasingowych
 
Efektywne podatkowo korzystanie z samochodów osobowych to temat spędzający sen z powiek niejednemu przedsiębiorcy. Brak możliwości odliczenia w całości podatku VAT prowadzący do wzrostu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, iż zarówno duzi jak i mali przedsiębiorcy poszukują możliwości ich obniżenia. W zależności od okresu, drogami ratunku były samochody ciężarowe, bankowozy czy najem samochodów pomiędzy spółkami powiązanymi.
   
Dziś w świetle zaostrzających się przepisów VAT pada pytanie, czy takie drogi nie poprowadzą przedsiębiorcy prosto w objęcia urzędników skarbowych.

Klauzula nadużycia prawa w VAT

Od 1 lipca ubiegłego roku ustawodawca do ustawy VAT wprowadził regulacje zmierzające do ograniczenia nadużyć w rozliczeniach VAT. W rezultacie, ustawodawca obok wprowadzonej dla celów podatków dochodowych ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania doprecyzował również zasady stosowania mechanizmu ograniczającego nadużywanie przez podatników prawa z perspektywy rozliczeń podatku VAT.

Mimo iż w powszechnym odbiorze podatników kluczowe wątpliwości wzbudza przede wszystkim zakres stosowania obostrzeń wynikających z nowej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, w analizie bezpieczeństwa podatkowego nie można jednak pomijać kwestii zakresu stosowania klauzuli nadużycia prawa w zakresie podatku VAT.

Nadużycie prawa

Co należy rozumieć przez owo nadużycie prawa? Jest to dokonanie czynności, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą przepisy. W rezultacie, klauzula prowadzi do tego, że dokonanie czynności opodatkowanej wywołuje jedynie takie skutki podatkowe, jakie miałyby miejsce w przypadku odtworzenia sytuacji, która istniałaby w braku czynności stanowiących nadużycie prawa.

Pozorność transakcji była już w przeszłości przedmiotem analiz zarówno krajowych sądów administracyjnych, jak i Trybunału Sprawiedliwości UE. Niemniej jednak, w obliczu zarówno nowelizacji przepisów, jak i intensyfikacji działań zmierzających do uszczelnienia systemu podatkowego, zagrożenie „pozornością” nabrało nowego znaczenia.

O tym, że wymierzone zostało w przedsiębiorców korzystających z najmu samochodów osobowych, świadczy jeden z najświeższych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2017 r. (sygn. I FSK 1441/15).

Nowy profil działalności a prawo do odliczenia VAT

We wspomnianym wyroku sąd uznał, że jako działanie pozorne może zostać uznane m.in. oddanie samochodu w najem na rzecz spółki powiązanej, jeśli zasadniczym powodem podjęcia takiej decyzji biznesowej było uzyskanie prawa do pełnego odliczenia podatku VAT. Warto w tym momencie dodać, że obowiązujące wówczas, jak też obecnie ograniczenie w prawie do odliczania podatku VAT było niezgodne z dyrektywami unijnymi, co w przypadku Polski zostało wyraźnie stwierdzone wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W stanie faktycznym będącym przedmiotem tego rozstrzygnięcia, przedsiębiorca dokonał zakupu samochodu, który następnie został oddany w najem na rzecz spółki powiązanej.

Obowiązujące wówczas przepisy ustawy o podatku VAT pozwalały na odliczenie 60% podatku, nie więcej niż 6 tys. zł, od nabycia samochodu osobowego. Jednym z wyjątków, gdy ograniczenie odliczenia nie obowiązywało, było przeznaczenie samochodu wyłącznie na potrzeby najmu, dzierżawy, leasingu itp. przez co najmniej pół roku. Samochód był wykorzystywany właśnie w taki sposób.

Przed dokonaniem zakupu i realizacją prawa do pełnego odliczenia podatku VAT, podatnik formalnie rozszerzył zakres prowadzonej działalności o usługi najmu. Niemniej, w ocenie organu kontrolującego, analiza całokształtu stanu faktycznego prowadziła do wniosku, że rzeczywistym celem podjętych przez podatnika działań nie było prowadzenie profesjonalnej działalności w zakresie wynajmowania samochodów, ale jedynie zaspokojenie potrzeb spółki powiązanej przy jednoczesnym wyeliminowaniu ograniczeń ustawowych dotyczących odliczenia VAT (pełne prawo do odliczenia VAT w związku z przeznaczeniem samochodu wyłącznie na cele najmu).

Wśród argumentów wyłączających profesjonalny charakter nowego profilu działalności wskazano m.in.: incydentalny charakter transakcji, brak skierowania oferty najmu do szerokiego grona podmiotów zewnętrznych, jak również brak jakichkolwiek działań o charakterze reklamowym.

Niewątpliwie bezkrytyczna akceptacja powyższej argumentacji przez organy kontrolujące może kreować istotne ryzyko zakwestionowania funkcjonujących w grupach kapitałowych struktur z wydzielonymi spółkami pełniącymi charakter wewnętrznych spółek flotowych czy leasingowych. Niejednokrotnie, stworzenie struktury biznesowej z celową spółką leasingową umożliwia pełne odliczenia VAT, a przy odpowiednim skonstruowaniu harmonogramu płatności dla leasingobiorcy, również możliwość efektywnego zmniejszenia kosztów z tytułu VAT niepodlegającego odliczeniu.

Niewątpliwie identyfikacja takich korzyści podatkowych, z konfrontacją struktury całej grupy z wydzielonymi spółkami celowymi o niewielkim zakresie działania, może skutkować kwalifikacją przyjętej strategii biznesowej jako działań skutkujących nadużyciem prawa. Jednocześnie zarzut dokonania czynności pozornych będzie powodować ryzyko zakwestionowania osiągniętych korzyści podatkowych i stwierdzeniem zaległości w podatku VAT.

W obliczu braku jednolitych stanowisk organów podatkowych oraz sądów w zakresie przesłanek kwalifikacji czynności jako nadużycia prawa, racjonalna będzie szczegółowa weryfikacja podstaw biznesowych przyjętej struktury biznesowej i właściwa szczegółowa dokumentacja owego uzasadnienia biznesowego, najlepiej uzupełniona odpowiednimi analizami finansowymi. To niewątpliwie droga dla tych, którzy taki model najmu wewnątrzgrupowego już u siebie wdrożyli.

W omawianym przypadku organy zakwestionowały pełen odpis podatku VAT pomimo spełnienia wszystkich ustawowych warunków takiego odliczenia. Urzędnik uznał, że podatnik nadużył prawa, i potwierdził to NSA. Sędzia uzasadniając niekorzystne dla przedsiębiorcy orzeczenie, argumentował, że wykorzystanie przez przedsiębiorcę prawa do odliczenia podatku VAT byłoby nadużyciem tego prawa. Tym samym NSA potwierdził stanowisko fiskusa, że umowa najmu auta przedsiębiorcy z powiązaną z nim spółką miała sprawiać tylko pozory prowadzenia działalności najmu pojazdów, gdy rzeczywiście chodziło tylko o odliczenie podatku VAT.

Kuriozalne czy wręcz cyniczne jest przy tym to, że przywoływana przez organy podatkowe, a w konsekwencji przez dwie instancje sądów instytucja klauzuli nadużycia prawa do odliczenia VAT pochodzi z tej samej dyrektywy unijnej, z której wynika nieograniczone prawo do odliczenia podatku VAT w przypadku samochodów osobowych, co zostało również potwierdzone przez polskie orzecznictwo sądowe.

Zarzut pozorności – jak przeciwdziałać

Co zatem z przedsiębiorcami, którzy obecnie myślą o tworzeniu lub rozbudowie floty samochodowej przez wyspecjalizowane podmioty w ramach własnych grup kapitałowych? Czy w świetle klauzuli nadużycia prawa i możliwości postawienia przez organy podatkowe zarzutu pozorności, decyzja o wewnątrzgrupowym najmie samochodów nie jest zbyt ryzykowna? Takie pytania niewątpliwie stawiają sobie przedsiębiorcy.

W przypadku transakcji najmu samochodów osobowych ze spółkami powiązanymi postawienie zarzutu pozorności to dla organów podatkowych ułatwione zadanie. Czy można tego uniknąć?

Można. Efektywne podatkowo umowy najmu czy leasingu samochodów można bowiem budować nie tylko w ramach transakcji wewnątrzgrupowych, ale również we współpracy z podmiotami zewnętrznymi profesjonalnie prowadzącymi działalność w zakresie najmu oraz leasingu samochodów. Współpraca z zewnętrznym podmiotem utrudni organom posługiwanie się zarzutem pozorności. Trudniej bowiem zarzucić spółce flotowej czy leasingowej, iż sprawia tylko pozory prowadzenia działalności w zakresie najmu pojazdów.

Joanna Krzemińska
Sylwester Grochowina

Dowiedz się więcej - czytaj BEZPŁATNIE E-WYDANIE EuroFloty: dostęp TUTAJ
 
  powrót wersja do druku
   
    Zapisz się na NEWSLETTER

 EuroFlota PTL MEDIA © 1999-2017 | designed by mouton